Tim de Jong in gesprek met fotografe Sarah Wong tijdens voorjaarsalon Door Monique Doppert
‘Wat is een genderkind?’ Het is de eerste vraag van gespreksleider Tim de Jong aan fotografe Sarah Wong. Zij publiceerde – met Volkskrant journaliste Ellen de Visser – vorig jaar het boek Genderkinderen. Wong geeft een eenvoudige en rake omschrijving: ‘Een genderkind is een kind, geboren in het verkeerde lichaam. Daardoor zijn gedrag en gevoel niet met elkaar in overeenstemming.’
Op de goed bezochte Voorjaarssalon van donderdag 12 mei 2011 moest Ellen de Visser helaas verstek laten gaan, maar Wong vertelt uitvoerig over het wordingsproces van hun coproductie. ‘Ik weet dat Ellen na haar eerste bezoek aan een bijeenkomst van de ouderzelfhulpgroep Berdache verbaasd was: ze had alleen maar ouders met meisjes en jongens gezien. Eigenlijk niets bijzonders.’
Engelbewaarders
Na een strenge medische en psychologische selectie kunnen genderkinderen vanaf hun twaalfde puberteitsremmers krijgen. Deze brengen de puberteit tot een halt. Dan volgen de jaren van bedenktijd en vanaf hun zestiende kunnen ze hormonen van het gewenste geslacht krijgen. Daarmee wordt psychische nood voorkomen en heeft de latere operatie – vanaf achttiende jaar – een fraaier resultaat. Vele tientallen kinderen zijn al succesvol behandeld.
Sarah en Ellen volgden vanaf 2003 een aantal genderkinderen op hun pad naar volwassenheid. Sarah: ‘Zo mochten we mee met Dion toen zij voor het eerst als meisje naar balletles ging. Voor het eerst in een rokje, naar de meisjeskleedkamer. Een jaar later bezochten we Dion en haar twee oudere broers. Zij waken over Dion als twee engelbewaarders en beschouwen haar als hun ‘brusje’. Als Dion elf jaar is, bezoeken we haar op school en spreken haar met haar favoriete juf die voor een veilige omgeving zorgt.’
Geen sensatie
Sarah toont een selectie foto’s. Een reactie die Tim hoorde, was dat het er zo gewoontjes uitziet. Sommige beelden zouden zo in de Becel-reclame kunnen. Sarah vindt dat een compliment: ‘Dat klopt. De foto van Dion en haar juf kan net zo goed een klassieke moeder-dochterfoto zijn.’ Bij enkele portretten vraagt Tim door over de kinderen en Sarah vertelt over de pittige Manon, de stoere Marvin en de zelfbewuste Suzan.
Het vinden van een uitgever vergde een lange adem, omdat Sarah en Ellen het op hun voorwaarden wilden doen. Dat betekende vooral geen sensatiezucht. Zo wilde bijvoorbeeld een uitgever juist het enige stel (Chiel en Vicky) in badkleding op het omslag zetten. ‘Dan zal het boek wellicht beter verkopen maar dat vinden wij de verkeerde reden. Ik twijfelde of hun foto’s überhaupt in het boek thuishoorden.’
Sarah en Ellen hebben ieder hun eigen metier en werkritme. Ze overlegden veel, af en toe hadden ze woorden, maar ze volgden hun eigen stijl. Het resultaat is een uiterst verzorgd, respectvol en documentair boek waarvoor ook veel belangstelling vanuit het buitenland is.
Ellen de Visser en Sarah Wong (2010), Genderkinderen, uitgever D’Jonge Hond,
